Εγωισμός

Ένα κείμενο του Victor Serge που έγραψε τον Ιανουάριο του 1913, για τη σχέση μεταξύ εγωισμού και αλτρουισμού

Αποτελεί τη βάση κάθε ζωικής νοοτροπίας. Ως αναγκαίος, είναι θεμιτός. «Θεμιτός» – τι γραφική γλώσσα. Στην πραγματικότητα, η γλώσσα μας είναι σε μικρό βαθμό προσαρμοσμένη στην πραγματικότητα. Θέλω να πω πως, ενστικτωδώς και αδιαφιλονίκητα, είναι πέρα από το καλό και το κακό μας· απλά υπάρχει. Τον διαβλέπουμε σε διάφορες μορφές που μπορούν να συνοψιστούν σε δύο βασικές μορφές, κι αυτό μας επιτρέπει να φανταστούμε μια σύγκρουση μεταξύ του αλτρουισμού και του εγωισμού: τον εγωισμό του αδύναμου, τον αλτρουισμό του ισχυρού.

Ο αδύναμος άνθρωπος είναι άπληστος, ιδιοτελής, στενοκέφαλος. Τι είναι ένας αδύναμος άνθρωπος; Ένα ον φτωχό σε δύναμη. Μπορεί ο φτωχός άνθρωπος να δώσει; Να προσφέρει στον εαυτό του την πολυτέλεια τού να είναι γενναιόδωρος, σπάταλος, απλόχερος; Όχι. Προσέχει κάθε πέννα του, παραμονεύει για κάθε ευκαιρία για να αυξήσει τη μικροσκοπική ορδή του. Βρίσκεται – κι είναι αναμφίβολα σωστός, υποχωρώντας συνεχώς στον εαυτό του και αξιοποιώντας ό,τι μπορεί προκειμένου να επιβιώσει – στον αντίποδα του αλτρουισμού.

O αλτρουιστής; Είναι αυτός που δίνεται, πασχίζει, είναι σπάταλος με τον εαυτό του, που δείχνει πως έχει τα μέσα για να είναι έτσι. O αλτρουισμός δεν είναι τίποτε άλλο παρά η λογική μορφή του εγωισμού του ισχυρού. Η καλοσύνη, η γενναιοδωρία, η αφοσίωση, η απάρνηση είναι χαρακτηριστικά δύναμης και υγείας. Είναι ένας εγωισμός ανώτερων χαρών, επειδή δεν αυξάνει μόνο τη ζωτικότητα αυτού που τις νιώθει, αλλά και προκαλούν στους άλλους αύξηση της ζωτικότητας. Η λέξη «ανώτερη» εδώ δεν έχει καμιά ηθική αξία: είναι εξίσου ανώτερη σχετικά με τη ζωή που θα έπρεπε να το καταλάβουμε. Υπάρχει κάποιο πλεονέκτημα στον ισχυρό στο να είναι ισχυρός; Μπορούμε μόνο να το παραδεχτούμε αυτό όταν είναι ζήτημα ενός ατόμου που έχει ενισχυθεί με δικιά του επιθυμία. Κι ακόμη και τότε ο αυστηρός ντετερμινιστής μπορεί να διαμαρτυρηθεί. Ας τον αφήσουμε εκεί με την ηθικολογία του.

Όπως με την επιθυμία, φαίνεται πως ο εγωισμός τροποποιείται απ’ την κληρονομικότητα, την εκπαίδευση, και συγκεκριμένα δεινά. Θα έπρεπε να τα έχουμε κατά νου προκειμένου να εξηγήσουμε αυτά τα τερατουργήματα: το άτομο που είναι ισχυρό και χυδαία εγωιστικό, και το άλλο του οποίου θαυμάζουμε: τον αδύναμο, που ενισχυμένο από την πεποίθησή του, γίνεται αλτρουιστής – ηρωικά.

Μετάφραση: Αιχμή

 

3 thoughts on “Εγωισμός

  1. Παράθεμα: Εγωισμός, του Victor Serge « ένωση εγωιστών

  2. Παράθεμα: Εγωισμός | Heroico Desembarazo

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s